Kirish; qisqa Umumiy ma'lumot
Myanmadagi bedana yetishtirish sohasi so'nggi yarim o'n yillikda sezilarli darajada kengaydi, bu Yangon, Mandalay va Ayeyarwady Deltasi bo'ylab bedana tuxumi va go'shtiga bo'lgan ichki talabning ortishi bilan bog'liq. Biroq, kichik va o'rta bedana operatsiyalarining katta qismi hali ham pyuresi tipidagi ratsionga tayanadi - bu oziqlantirish usuli o'ziga xos kamchiliklarga ega: tashish paytida ingredientlarni ajratish, qushlarning nafas olish tizimlarini bezovta qiladigan yuqori chang darajasi va ozuqaviy bir xillikni buzadigan tanlab oziqlantirish xatti-harakati. Ushbu amaliy tadqiqot Bago mintaqasidagi 60 000 ta qushdan iborat bedana qatlami kooperativining tajribasini hujjatlashtiradi, u o'zining pyuresi asosidagi oziqlantirish dasturini Hongyang HYPM seriyali halqali shtampli pellet tegirmoni atrofida qurilgan granulalangan tizim va maxsus ishlab chiqilgan halqali shtamp bilan almashtirdi. Granula sifati, ozuqa samaradorligi, qushlarning ishlashi va operatsion barqarorligini baholash uchun o'n ikki oylik ishlab chiqarish ma'lumotlari tahlil qilinadi.
1. Myanmaning bedana sektori va granulalar orasidagi farq
Myanmaning parrandachilik sanoati tarixan broyler va tovuq go'shtiga asoslangan bo'lsa-da, bedana yetishtirish, xususan, tuxum ishlab chiqarish uchun yetishtirilgan yapon bedanalari (Coturnix japonica) tez rivojlanayotgan sohaga aylandi. Chorvachilik va veterinariya departamenti tomonidan to'plangan hukumat ma'lumotlariga ko'ra, 2025-yilda milliy bedana populyatsiyasi 8 milliondan oshdi, Bago viloyati, Yangon atrofi va Sagaing esa fermalarning 60% dan ortig'ini tashkil qiladi. Ko'pgina operatsiyalar kooperativlar yoki shartnoma asosida yetishtiriladigan tarmoqlar sifatida tuzilgan bo'lib, ular ozuqa sotib olish, veterinariya xizmatlari va yakka tartibdagi kichik fermer xo'jaliklari uchun bozorga kirishni birlashtiradi.
Ushbu o'sishga qaramay, ozuqa texnologiyalarini joriy etishda orqada qolmoqda. Myanma Chorvachilik Federatsiyasi tomonidan 2024-yilda o'tkazilgan so'rov natijalariga ko'ra, bedana tuxumi ishlab chiqaruvchilarining taxminan 70 foizi hali ham pyure parhezlarini iste'mol qilgan, 30 foizdan kamrog'i esa maydalangan yoki granulalardan foydalangan. Buning sabablari qisman iqtisodiy edi - granula tegirmonlari kapital xarajatlarni anglatadi - va qisman bedana kabi kichik va metabolik jihatdan sezgir qush uchun granulalashning ishlab chiqarish foydalari haqidagi bilimlardagi bo'shliq.
2. Kooperativning boshlang'ich holati
Bago mintaqasidagi Yangon shahridan 90 km shimoli-sharqda joylashgan ushbu kooperativ tunnel shamollatgichi bo'lgan oltita ochiq qo'yxonada joylashgan taxminan 60 000 ta tuxum qo'yadigan bedanadan iborat miqyosda faoliyat yuritadi. Uskunalarni yangilashdan oldin, kooperativ yaqin atrofdagi tijorat ozuqa zavodidan makkajo'xori-soya uni konsentratini sotib oldi va uni mahalliy ishlab chiqarilgan guruch kepagi va ohaktosh bilan joyida aralashtirib, tayyor ratsionni quruq pyuresi sifatida tarqatdi.
Olti oylik yangilanishdan oldingi davrda to'plangan asosiy ko'rsatkichlar quyidagilarni ko'rsatdi:
Ozuqani konvertatsiya qilish koeffitsienti (FCR): har bir ishlab chiqarilgan tuxum uchun 2,85 kg ozuqa (oltita omborxonada o'rtacha og'irlik). Har bir qush uchun kunlik ozuqa iste'moli: 26,5 g, aralashtirish novlari va ozuqa patnislari orasida to'kilish va chang yo'qotilishi taxminan 8-10% ni tashkil qiladi. Tovuq kuni tuxum ishlab chiqarish: 82,3% (omborxonalar bo'yicha o'rtacha; eng yaxshi natija ko'rsatgan omborxona 85,1%, eng zaifi 78,6%). O'lim darajasi: 28 kunlik ishlab chiqarish siklida 1,9%, nafas olish muammolari esa ovlashning sezilarli qismini tashkil qiladi.
Kooperativ rahbariyati uchta muammoli nuqtani aniqladi: oziqlantirish paytida ozuqaning haddan tashqari isrof bo'lishi, qushlar tanlab katta zarrachalarni tanlab, mayda kukun qoldirgani uchun ozuqa moddalarini iste'mol qilishning nomuvofiqligi va quruq mavsumda (noyabr-fevral) chang keltirib chiqaradigan vaqti-vaqti bilan nafas olishning kuchayishi.
3. Qaror qabul qilish yo'li
Uchta uskunalar yetkazib beruvchisining takliflarini baholagandan so'ng, kooperativ soatiga 3-5 tonna quvvatga ega Hongyang HYPM seriyali halqali shlyuzli pellet tegirmonini tanladi - bu kooperativning kuniga taxminan 3,2 tonna ishlab chiqarish quvvatiga mos keladigan shkala. Qaror bir nechta mulohazalarga asoslangan edi:
1. Mahalliy mos yozuvlar qurilmalari. Hongyang 14 oy oldin Yangon shahridagi qatlamli ozuqa zavodida HYPM qurilmasini ishga tushirgan edi; kooperativ vakillari saytga tashrif buyurishdi va barqaror ish rejimini kuzatdilar.
2. Halqa shaklidagi qolipni sozlash imkoniyati. Bedana yemi uchun 1,5 mm dan 2,5 mm gacha bo'lgan tayyor granula diametri talab qilinadi, bu broylerlar va tuxum qo'yuvchilar uchun ishlatiladigan 3-5 mm granulalardan ancha kichikroq. Hongyang muhandislik jamoasi ushbu qo'llanilish uchun mos teshik diametri, siqish nisbati va metallurgiyaga ega maxsus ishlab chiqarilgan halqa shaklidagi qolipni taklif qildi.
3. Sotishdan keyingi yaqinlik. Yangonda joylashgan Hongyangda o'qitilgan texnik o'rnatishni nazorat qila oldi va birinchi rejalashtirilgan texnik xizmat ko'rsatish siklini joyida o'tkazdi.
4. Bedana yemi uchun halqali qolip muhandisligi
Halqa shaklidagi qolip har qanday granula tegirmonining yuragi bo'lib, uning dizayn parametrlari granula sifatini, ishlab chiqarish tezligini va bir tonna uchun energiya sarfini bevosita boshqaradi. Ushbu bedana yemi uchun Hongyang quyidagi texnik xususiyatlarga moslashtirilgan halqa shaklidagi qolipni taqdim etdi:
Qolip materiali: 20CrMnTi qotishma po'lat, karbürizatsiya qilingan va vakuumda so'ndirilgan. Sirt qattiqligi: HRC 58–62. Teshik diametri: 2.0 mm. Samarali siqish nisbati (L/D): 1:8.5. Qolipning ishchi kengligi: 140 mm. Relyef konfiguratsiyasi: Silindrsimon relyefli konussimon kirish, 3 bosqichli qarshi teshik. Keyingi ishlov berish: Ra â € 0.8 µm ichki teshik pürüzlülüğüne qadar ko'p bosqichli abrazivlash.
Nima uchun bu tanlovlar muhim? 1:8.5 siqish nisbati yuqori tolali bedana qatlami ratsioni uchun ataylab konservativ hisoblanadi (xom tola - 4.2%), bu esa issiqlikka chidamli vitaminlar va sintetik aminokislotalarni parchalashi mumkin bo'lgan ortiqcha qolip ishqalanishi va issiqlik hosil bo'lishining oldini oladi. Vakuumli sovutishga ega 20CrMnTi qotishmasi kundalik ishga tushirish-to'xtatish operatsiyalariga xos bo'lgan termal sikl ostida aşınmaya bardoshli va o'lchamlari barqaror bo'lgan martensit sirt qatlamini hosil qiladi. Uch bosqichli qarshi teshik relyefi qolip chiqish joyidagi orqa bosimni kamaytiradi, granulalarning yaxlitligini saqlab qolish bilan birga ma'lum energiya sarfini kamaytiradi. Teshik diametrining bardoshliligi ±0.05 mm gacha ushlab turiladi, bu 1400 dan ortiq qolip teshiklarining har biri tor o'lchamdagi tasma ichida granulalar hosil qilishini ta'minlaydi - bu tumshug'i atigi bir necha millimetr kenglikdagi qushni boqishda muhim omil.
5. Ishlab chiqarishni oshirish va barqaror holatdagi ishlash
O'rnatish rejalashtirilgan ishlab chiqarish tanaffusi vaqtida besh kunlik muddat ichida yakunlandi. Pellet tegirmoni mavjud lenta mikseridan pastga va qarshi oqim sovutgichidan yuqoriga birlashtirilib, uzluksiz granulalash liniyasini hosil qildi. Konditsionerlash harorati 78-82°C da 45-50 soniya turish vaqti bilan 2,5 barda quruq to'yingan bug' yordamida barqarorlashtirildi — parametrlar 14 partiyada bosqichma-bosqich sozlashlarni o'z ichiga olgan tuzilgan ishga tushirish protokoli orqali erishildi.
Kooperativ qushlarning asta-sekin moslashishi uchun uch haftalik davr ichida barcha oltita omborxonani granulali ozuqaga o'tkazdi. O'tishdan keyingi ma'lumotlar 4-oydan 12-oygacha, tizim barqaror holatga yetgandan va qushlar kohortalari to'liq moslashgandan so'ng to'plandi:
FCR (kg ozuqa / kg tuxum): yangilanishdan oldingi 2,85 va yangilanishdan keyingi 2,47, 13,3% ga kamayish. Kundalik ozuqa iste'moli (g/qush): yangilanishdan oldingi 26,5 va yangilanishdan keyingi 24,8, 6,4% ga kamayish. Ozuqa isrofi (yetkazib berilgan ozuqaning %): yangilanishdan oldingi 8-10% va yangilanishdan keyingi 2% dan kam, taxminan 80% ga kamayish. Tovuq kuni tuxum ishlab chiqarish: yangilanishdan oldingi 82,3% va yangilanishdan keyingi 86,9%, 4,6 foiz punktga o'sish. Granulalarning chidamlilik indeksi (PDI): yangilanishdan keyingi 96,8% (yangilanishdan oldingi qo'llanilmaydi). Granulalarning qattiqligi: yangilanishdan keyingi 1,2-1,5 kg (yangilanishdan oldingi qo'llanilmaydi). Har bir tsikl uchun o'lim: yangilanishdan oldingi 1,9% va yangilanishdan keyingi 1,3%, 0,6 foiz punktga kamayish. Elektr energiyasi: yangilangandan keyin 14,8 kVt/tonna granula (yangilanishdan oldin qo'llanilmaydi).
Holmen sinov qurilmasi yordamida har chorakda o'lchangan 96,8% PDI qiymati, tashish, saqlash va burgichni taqsimlash orqali granulalarning mustahkam yaxlitligini ko'rsatadi. 1,0 mm elakdan o'tadigan materialning mayda fraktsiyasi umumiy o'tkazuvchanlikning 1,5% dan past bo'lib qoldi, bu esa kooperativ xodimlarning fikriga ko'ra, Hongyang halqali qolipining bir xil teshik geometriyasi va jilolangan ichki yuzalari bilan bog'liq.
6. Kooperativ uchun aniq natijalar
Raqamli o'sishdan tashqari, modernizatsiyadan keyingi davrda o'tkazilgan nazorat tashriflari va fermerlar bilan suhbatlar davomida bir nechta operatsion o'zgarishlar aniq bo'ldi:
Oziqlantirish xatti-harakatlarining bir xilligi. Tanlab oziqlantirish — qushlarning afzal ko'rgan zarrachalarni ajratib olish uchun yemni tirnab o'tishi — chastotasi sezilarli darajada kamaydi. Granulalar har bir alohida birlikda barcha ozuqaviy tarkibiy qismlarni o'z ichiga olganligi sababli, har bir cho'chqa ozuqaviy jihatdan to'liq dozani ta'minlaydi.
Nafas olish salomatligi. Quruq mavsumda omborxonalar ichida o'lchangan chang konsentratsiyasi o'rtacha 2,8 mg/m³ dan 0,7 mg/m³ gacha pasaydi, bu esa nafas olish yo'llari bilan bog'liq o'ljalarning har bir siklda 0,7% dan 0,3% gacha kamayishi bilan bir vaqtga to'g'ri keldi.
Tuxum po'stlog'ining sifati. Donador boqilgan qo'ylarning tuxumlari o'rtacha po'stlog'ining qalinligi 0,196 mm ni tashkil etdi, bu esa pyure rejimida 0,183 mm ga nisbatan 0,196 mm ni tashkil etdi, bu kooperativning ovqatlanish bo'yicha mutaxassisi bu yaxshilanishni ohaktosh maydalari cho'kish o'rniga bog'langan granulalangan matritsada kaltsiy va fosforning yuqori biomavjudligi bilan bog'ladi.
Operatorning ishonchi. Pellet tegirmoni 28 kunlik tsiklda 22-23 kun davomida uzluksiz ishladi, rejalashtirilgan to'xtash vaqti shtampni tekshirish va muntazam moylash bilan cheklangan. 9 oylik baholash davrida shtamp tegirmoni yoki halqa shtampi bilan bog'liq rejalashtirilmagan to'xtashlar qayd etilmadi.
7. Hongyang sifat tizimi
Ushbu Bago kooperativida kuzatilgan natijalar Hongyangning halqa qoliplarini ishlab chiqarish liniyasiga kiritilgan bir qator ishlab chiqarish intizomlarini aks ettiradi:
Xom ashyoni kuzatish imkoniyati. Har bir halqali qolip bo'shlig'iga ishlov berish boshlanishidan oldin kimyoviy tarkibi va mexanik xususiyatlarini qayd etadigan asl po'lat tegirmoni sertifikatiga mos keladigan issiqlik raqami beriladi.
Vakuumli sovutish protokoli. Issiqlik bilan ishlov berish ko'p zonali haroratni boshqarish tizimiga ega vakuumli pechda amalga oshiriladi, so'ngra saqlanib qolgan ostenitni martensitga aylantirish uchun chuqur kriogen ishlov berish amalga oshiriladi - bu bosqich matritsaning mikrotuzilmasini barqarorlashtiradi va takroriy termal stress ostida xizmat muddatini uzaytiradi.
Bir nechta stansiyalarda metrologiya. Teshik diametri, qadami va qarshi teshik geometriyasi koordinata o'lchash mashinalari (CMM) bilan uch bosqichda tekshiriladi: qurol bilan burg'ulashdan so'ng, issiqlik bilan ishlov berishdan so'ng va yakuniy abrazivlashdan so'ng. ±0,05 mm bardoshlik chegarasidan tashqariga chiqadigan shtamplar jo'natishdan oldin rad etiladi.
Jo'natishdan oldin ishga tushirish. Har bir HYPM granula tegirmoni qutiga solishdan oldin zavodda yuksiz ishga tushirish va qisqa muddatli yuk sinovidan o'tkaziladi, bu esa rolikli qolip oralig'i, podshipnik harorati va tebranish darajalarining spetsifikatsiyaga mos kelishini ta'minlaydi.
Bular marketing da'volari emas; ular xaridor zavod auditi paytida tekshirishi mumkin bo'lgan qayd etilgan sifat nazorati eshiklari - kooperativ ikkinchi ishlab chiqarish liniyasiga kengayganida foydalanishni rejalashtirgan variant.
8. Xulosa
Bago kooperativining tajribasi shuni ko'rsatadiki, bedana qatlami ratsionini pyuredan granula shakliga o'tkazish, to'g'ri belgilangan granulalash uskunasi va qo'llanilishi uchun ishlab chiqilgan halqali shtampdan foydalanish, chiqindilarni kamaytirish, podalarning sog'lig'ini barqarorlashtirish va tuxum ishlab chiqarishni ko'paytirish bilan birga ozuqani konvertatsiya qilish samaradorligini ikki xonali darajada oshirishi mumkin. Hongyang HYPM seriyali halqali shtampli granula tegirmoni, qattiq o'lchovli bardoshlik va konservativ siqish nisbati bilan qurilgan maxsus 20CrMnTi halqali shtamp bilan birgalikda, to'qqiz oylik uzluksiz tijorat faoliyati davomida ishonchli ishlab chiqarishni ta'minladi - granulalash liniyasi bilan bog'liq bitta rejalashtirilmagan uzilishsiz. Myanmaning o'sib borayotgan bedana sektori uchun, marjalar tuxum narxiga ham, ozuqa narxiga ham bog'liq bo'lganligi sababli, ushbu turdagi maqsadli uskunalar investitsiyasi yaxshiroq birlik iqtisodiyotiga amaliy yo'l ochadi.
Ma'lumot manbalari: Kooperativ ishlab chiqarish jurnallari (2025-yil yanvar - 2026-yil mart), choraklik granulalar tahlili hisobotlari, Chorvachilik va veterinariya departamenti bedana ro'yxati (2025), Myanma chorvachilik federatsiyasi ozuqa amaliyoti bo'yicha tadqiqot (2024). Rasmlar va saytga tashrif buyurish yozuvlari so'rov bo'yicha mavjud.
Joylashtirilgan vaqt: 2026-yil 9-iyun
